Μικροαγγειακή Στηθάγχη (ANOCA / INOCA), Στεφανιαίος Σπασμός & Coronary Function Testing (CFT)

Διάγνωση με Coronary Function Testing (CFT)

💡 Η Φιλοσοφία μας

«Η φυσιολογική στεφανιογραφία δεν σημαίνει πάντα φυσιολογική αιμάτωση της καρδιάς. Η μικροκυκλοφορία της καρδιάς δεν φαίνεται στη συμβατική στεφανιογραφία.»

Ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών με πόνο στο στήθος ή δύσπνοια υποβάλλονται σε στεφανιογραφία και ενημερώνονται ότι οι αρτηρίες τους είναι «καθαρές». Παρόλα αυτά, τα συμπτώματα επιμένουν, περιορίζοντας την καθημερινότητα και δημιουργώντας αβεβαιότητα.

Στη Β΄ Καρδιολογική Κλινική της Γενικής Κλινικής Θεσσαλονίκης, η διερεύνηση αυτών των περιστατικών ακολουθεί μια δομημένη διαγνωστική διαδρομή. Με τη διενέργεια επεμβατικών δοκιμασιών στεφανιαίας λειτουργίας (Coronary Function Testing – CFT), προσδιορίζουμε τον ακριβή μηχανισμό των συμπτωμάτων και καθοδηγούμε τη θεραπεία.

Ποιος Ασθενής Πρέπει να Σκεφτεί τη Μικροαγγειακή Νόσο;

Η αξιολόγηση για μικροαγγειακή δυσλειτουργία ή στεφανιαίο σπασμό αφορά ασθενείς που αναγνωρίζουν τον εαυτό τους στις ακόλουθες καταστάσεις:

• Έχετε κάνει στεφανιογραφία και σας είπαν ότι «όλα είναι φυσιολογικά», αλλά συνεχίζετε να πονάτε.

• Έχετε επίμονο πόνο στο στήθος ή δύσπνοια, αλλά η στεφανιογραφία δεν έδειξε αποφρακτικές στενώσεις.

• Τα συμπτώματα επιμένουν παρά τη φαρμακευτική αγωγή που σας έχει χορηγηθεί.

• Εμφανίζετε πόνο στην ηρεμία, τη νύχτα ή τις πρώτες πρωινές ώρες, ο οποίος συχνά συνοδεύεται από αίσθημα παλμών.

• Έχετε θετική δοκιμασία κοπώσεως, stress echo ή σπινθηρογράφημα, αλλά οι μεγάλες αρτηρίες της καρδιάς είναι ελεύθερες στενώσεων.

• Έχετε υποβληθεί σε αγγειοπλαστική (stent), αλλά συνεχίζετε να πονάτε παρά τη διάνοιξη του αγγείου.

• Έχετε πραγματοποιήσει επανειλημμένες επισκέψεις σε νοσοκομεία χωρίς να έχετε λάβει σαφή διαγνωστική απάντηση.

Πώς Φτάνουμε στη Σωστή Διάγνωση;

Η διερεύνηση του αδιευκρίνιστου θωρακικού άλγους ακολουθεί μια συστηματική πορεία από την αρχική εκτίμηση έως τη μακροχρόνια παρακολούθηση:

                     [ Επίμονο Θωρακικό Άλγος / Δύσπνοια ]
                                       │
                                       ▼
                 [ Στεφανιογραφία: Χωρίς Αποφρακτικές Στενώσεις ]
                                       │
                                       ▼
                           [ Υποψία ANOCA / INOCA ]
                                       │
                                       ▼
                     [ Coronary Function Testing (CFT) ]
                     (IMR  •  CFR  •  Ακετυλοχολίνη)
                                       │
                ┌──────────────────────┴──────────────────────┐
                ▼                                             ▼
  [ Μικροαγγειακή Δυσλειτουργία (CMD) ]            [ Στεφανιαίος Σπασμός ]
         (Δείκτες IMR & CFR)                      (Δοκιμασία Ακετυλοχολίνης)
                │                                             │
                └──────────────────────┬──────────────────────┘
                                       ▼
                      [ Στοχευμένη Φαρμακευτική Αγωγή ]
                                       │
                                       ▼
                      [ Τακτική Παρακολούθηση & Βελτίωση ]

📌 Γιατί να γίνει Coronary Function Testing (CFT);

• Όταν η στεφανιογραφία είναι φυσιολογική, αλλά τα συμπτώματα επιμένουν.

• Όταν υπάρχει υποψία μικροαγγειακής δυσλειτουργίας (CMD).

• Όταν υπάρχει υποψία στεφανιαίου σπασμού (αγγειόσπασμου).

• Όταν ο ασθενής συνεχίζει να έχει στηθάγχη μετά από αγγειοπλαστική με stent.

• Όταν απαιτείται ακριβής εξατομίκευση της φαρμακευτικής αγωγής.

Τι είναι η ANOCA και η INOCA;

• ANOCA (Angina with No Obstructive Coronary Artery Disease): Στηθάγχη (πόνος ή βάρος στο στήθος) χωρίς αποφρακτική στεφανιαία νόσο στη στεφανιογραφία.

• INOCA (Ischemia with No Obstructive Coronary Artery Disease): Αντικειμενικά επιβεβαιωμένη ισχαιμία του μυοκαρδίου (από δοκιμασία κοπώσεως, stress echo, σπινθηρογράφημα ή MRI) χωρίς στενώσεις στα μεγάλα αγγεία.

Γιατί η Απλή Στεφανιογραφία Δεν Αρκεί;

Η κλασική στεφανιογραφία απεικονίζει μόνο τις μεγάλες επικαρδιακές αρτηρίες. Αυτά τα αγγεία αντιπροσωπεύουν μόλις το 5% του συνολικού αγγειακού δικτύου της καρδιάς.

Το υπόλοιπο 95% αποτελείται από τη μικροκυκλοφορία (μικροαγγεία), η οποία τροφοδοτεί απευθείας το μυοκάρδιο. Τα αγγεία της μικροκυκλοφορίας είναι πολύ μικρά για να εμφανιστούν στην αγγειογραφία. Όταν αυτά δυσλειτουργούν, ο ασθενής πονάει, αλλά η στεφανιογραφία φαίνεται «καθαρή».

Στεφανιαίο Δίκτυο ──► 5% Μεγάλα Αγγεία (Απεικονίζονται στη Στεφανιογραφία)
                 ──► 95% Μικροκυκλοφορία (Απαιτεί Επεμβατικό CFT)

Ποιοι είναι οι Δύο Βασικοί Μηχανισμοί της Νόσου;

Πίσω από τη μικροαγγειακή στηθάγχη κρύβονται δύο διαφορετικές διαταραχές, οι οποίες μπορεί να υπάρχουν μεμονωμένα ή να συνυπάρχουν:

1. Μικροαγγειακή Δυσλειτουργία (Coronary Microvascular Dysfunction – CMD)

Τα μικρά αγγεία της καρδιάς αδυνατούν να διασταλούν επαρκώς όταν αυξάνονται οι ανάγκες της καρδιάς σε αίμα (π.χ. στη σωματική προσπάθεια, στην άνοδο σκάλας ή στο στρες), προκαλώντας παροδική υποαιμάτωση του μυοκαρδίου.

2. Στεφανιαίος Σπασμός (Vasospastic Angina)

Οι στεφανιαίες αρτηρίες (μεγάλες ή μικρότερες) παρουσιάζουν παροδικό, απότομο σπασμό, διακόπτοντας προσωρινά τη ροή του αίματος. Ο πόνος εμφανίζεται συχνά στην ηρεμία, τη νύχτα ή τις πρώτες πρωινές ώρες.

Πώς Γίνεται η Διάγνωση; Coronary Function Testing (CFT)

Το Coronary Function Testing (CFT) δεν είναι μία μόνο εξέταση. Είναι ένας συνδυασμός εξειδικευμένων επεμβατικών δοκιμασιών που πραγματοποιείται στο αιμοδυναμικό εργαστήριο και επιτρέπει να αναγνωριστεί ο ακριβής μηχανισμός των συμπτωμάτων.

Η χρήση του Coronary Function Testing συνιστάται από τις σύγχρονες διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες για επιλεγμένους ασθενείς με ANOCA και INOCA. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, χρησιμοποιείται ειδικός μικροκαθετήρας πίεσης και θερμοκρασίας (PressureWire) για τον υπολογισμό εξειδικευμένων δεικτών:

• Index of Microvascular Resistance (IMR): Εκτιμά αν τα μικρά αγγεία της καρδιάς λειτουργούν φυσιολογικά.

• Coronary Flow Reserve (CFR): Μετρά την ικανότητα της καρδιάς να αυξάνει τη ροή του αίματος όταν χρειάζεται.

• Δοκιμασία Ακετυλοχολίνης (Acetylcholine Challenge Test): Ελέγχει αν τα στεφανιαία αγγεία εμφανίζουν σπασμό.

Γιατί η Ακριβής Διάγνωση Καθορίζει τη Θεραπεία;

Η μικροαγγειακή δυσλειτουργία και ο στεφανιαίος σπασμός δεν αντιμετωπίζονται με την ίδια θεραπεία.Για τον λόγο αυτό, η σωστή διάγνωση προηγείται πάντοτε της έναρξης ή τροποποίησης της αγωγής.

Φάρμακα που είναι αποτελεσματικά στη μικροαγγειακή δυσλειτουργία (όπως οι β-αναστολείς) μπορεί να μην είναι κατάλληλα για τον στεφανιαίο σπασμό, όπου απαιτούνται διαφορετικές κατηγορίες φαρμάκων (όπως οι αναστολείς διαύλων ασβεστίου και τα νιτρώδη).

Η μελέτη CorMicA έδειξε ότι όταν η θεραπεία βασίζεται στα αποτελέσματα του Coronary Function Testing, οι ασθενείς εμφανίζουν σημαντική βελτίωση των συμπτωμάτων και της ποιότητας ζωής.